Ang pag-uwi sa Pilipinas matapos ang ilang taong pagtatrabaho sa ibang bansa ay hindi laging madali. Para sa maraming Overseas Filipino Workers o OFWs, ang pagtatapos ng kontrata ay may kasamang magkahalong emosyon—saya dahil makakasama na muli ang pamilya, ngunit may pangamba rin kung saan kukuha ng susunod na pagkakakitaan.

Ito rin ang sitwasyong kinaharap ni Teresa Turla, isang dating OFW na nagtrabaho sa Singapore. Matapos ang kanyang buhay-abroad, bumalik siya sa Pilipinas dala ang pag-asang magkaroon ng panibagong simula.

Sa halip na tuluyang mawalan ng direksyon, nakahanap si Teresa ng pagkakataon sa pamamagitan ng National Reintegration Network and Job Fair na ginanap noong Mayo 25, 2026 sa Dalandanan Events Space sa Valenzuela City. Sa mismong araw ng aktibidad, natanggap siya bilang kitchen helper—isang oportunidad na maaaring maging unang hakbang tungo sa mas matatag na buhay kasama ang kanyang pamilya.

Ang kanyang kwento ay hindi lamang tungkol sa pagkakaroon ng bagong trabaho. Isa rin itong malinaw na halimbawa na ang pagbabalik sa Pilipinas ay hindi kailangang mangahulugan ng pagtatapos ng pangarap. Sa tamang paghahanda, suporta, at pagkakataon, maaari itong maging simula ng panibagong direksyon.

Mula Singapore Patungo sa Panibagong Buhay sa Pilipinas

Maraming Pilipino ang nangingibang-bansa dahil sa kagustuhang mabigyan ng mas magandang kinabukasan ang kanilang pamilya. Ang ilan ay nagiging domestic worker, caregiver, factory worker, hotel staff, kitchen worker, construction worker, driver, nurse, seafarer, o skilled worker.

Sa kaso ni Teresa, ilang taon niyang ginugol ang kanyang panahon bilang OFW sa Singapore. Bagaman maaaring mas mataas ang sahod sa ibang bansa, hindi matatawaran ang sakripisyong kaakibat nito.

Kabilang dito ang:

• Pagkakalayo sa mga anak, asawa, magulang, at kapatid

• Pagdiriwang ng kaarawan at Pasko sa pamamagitan lamang ng video call

• Pagtatrabaho kahit may nararamdamang pagod o pangungulila

• Pakikibagay sa ibang kultura, patakaran, at paraan ng pamumuhay

• Pag-aalala sa kinabukasan kapag natapos ang kontrata

• Patuloy na pagpapadala ng pera kahit limitado ang sariling ipon

Kapag dumating ang panahon ng pag-uwi, inaasahan ng marami na magiging magaan na ang lahat. Ngunit para sa returning OFW, ang paglapag sa Pilipinas ay kadalasang simula rin ng panibagong hamon.

Maaari silang makaranas ng tinatawag na reverse culture adjustment. Matapos masanay sa sistema, trabaho, sahod, transportasyon, at pamumuhay sa ibang bansa, kailangan nilang muling makibagay sa sitwasyon sa Pilipinas.

Hindi rin lahat ng umuuwing OFW ay may sapat na ipon o nakahandang negosyo. Ang iba ay napilitang umuwi dahil sa pagtatapos ng kontrata, problema sa employer, karamdaman, pagbabago sa immigration policy, pagsasara ng kumpanya, o personal na pangangailangan ng kanilang pamilya.

Dahil dito, napakahalaga ng mga programang nag-uugnay sa returning OFWs sa mga lokal na employer at iba pang serbisyong maaari nilang gamitin.

Na-Hire Bilang Kitchen Helper sa Mismong Araw ng Job Fair

Isa sa pinakamagandang bahagi ng kwento ni Teresa ay ang bilis ng pagbukas ng bagong oportunidad para sa kanya.

Hindi na niya kinailangang maghintay nang matagal bago makahanap ng trabaho. Sa mismong araw ng job fair, natanggap siya bilang kitchen helper. Ang ganitong proseso ay karaniwang tinatawag na hire on the spot, kung saan agad na nakapagdesisyon ang employer matapos suriin ang aplikasyon at makapanayam ang aplikante.

Hindi nangangahulugang lahat ng pupunta sa isang job fair ay awtomatikong matatanggap. Nakasalalay pa rin ang resulta sa kwalipikasyon, karanasan, pangangailangan ng kumpanya, performance sa interview, at availability ng posisyon.

Gayunpaman, ipinapakita ng karanasan ni Teresa na posible ang agarang pagkakatanggap kapag nagtugma ang kasanayan ng aplikante at pangangailangan ng employer.

Maaaring naging mahalagang bentahe rin ang kanyang karanasan sa Singapore. Ang mga dating OFW ay kadalasang may mga kasanayang hindi agad nakikita sa simpleng job title, gaya ng:

• Kakayahang magtrabaho nang may kaunting supervision

• Pagsunod sa mahigpit na workplace standards

• Pagiging maagap at disiplinado sa oras

• Pakikitungo sa mga taong may iba’t ibang kultura

• Kakayahang humarap sa pressure at mabigat na workload

• Pagiging flexible sa schedule at responsibilidad

• Pagpapanatili ng kalinisan at kaligtasan sa workplace

• Maayos na pakikipag-ugnayan sa supervisor at katrabaho

Para sa isang kitchen helper, mahalaga ang bilis, kalinisan, teamwork, food safety awareness, at kakayahang sumunod sa instructions. Ang mga ito ay maaaring nahasa na ni Teresa sa panahon ng kanyang pagtatrabaho sa Singapore.

Ano ang National Reintegration Network?

Ang National Reintegration Network o NRN ay bahagi ng mas malawak na pagsisikap na pag-ugnayin ang mga ahensya ng pamahalaan, lokal na pamahalaan, pribadong employer, training institutions, financial institutions, at iba pang organisasyon upang matulungan ang returning at repatriated OFWs.

Hindi lamang simpleng job placement ang layunin ng reintegration. Ang tunay na reintegration ay proseso ng pagtulong sa isang OFW na muling maging produktibo, financially stable, emotionally prepared, at maayos na makabalik sa kanyang pamilya at komunidad.

Sa ilalim ng Republic Act No. 11641, inaatasan ang Department of Migrant Workers na bumuo at magpatupad ng isang komprehensibo at full-cycle national reintegration program. Saklaw nito ang pre-deployment stage, panahon ng pagtatrabaho sa ibang bansa, at pagbabalik ng OFW—boluntaryo man o hindi inaasahan. Kasama sa suportang dapat isaalang-alang ang economic, social, psychosocial, cultural, gender-responsive, employment, skills certification, at financial services.

Ang National Reintegration Center for OFWs o NRCO ang nagsisilbing lead office ng DMW para sa koordinasyon ng maraming reintegration services. Nakikipagtulungan ito sa mga ahensya gaya ng:

• Overseas Workers Welfare Administration

• Technical Education and Skills Development Authority

• Department of Trade and Industry

• Department of Agriculture

• Department of Science and Technology

• Department of Labor and Employment

• Local government units

• Public at private employers

• Financial at livelihood institutions

Sa ganitong paraan, hindi kailangang umasa ang returning OFW sa iisang uri lamang ng tulong.

Maaaring ang isang OFW ay nangangailangan ng trabaho. Ang isa naman ay mas angkop sa skills training. Ang iba ay maaaring gustong magnegosyo, habang ang ilan ay nangangailangan muna ng counseling, family support, o financial planning.

Hindi Lamang Trabaho ang Reintegration

Kapag narinig ang salitang reintegration, madalas na iniisip agad ng mga tao ang paghahanap ng lokal na trabaho. Mahalaga ang employment, ngunit isa lamang ito sa maraming bahagi ng matagumpay na pagbabalik.

Ayon sa OWWA, ang reintegration support ay maaaring may psychosocial at economic components. Kabilang sa psychosocial assistance ang counseling, stress debriefing, values reorientation, community organizing, financial literacy, at suporta sa OFW families. Samantala, kabilang sa economic component ang livelihood preparation, skills training, income-generating projects, at access sa credit o lending facilities.

Mahalaga ang ganitong malawak na approach dahil hindi pare-pareho ang karanasan ng bawat OFW.

May mga umuuwing masaya at handang magsimula. Mayroon ding pagod, traumatized, nawalan ng trabaho, naloko ng employer, nagkaroon ng problema sa kalusugan, o nahirapang makipag-ugnayan muli sa pamilya.

Kaya ang reintegration ay hindi dapat sukatin lamang sa tanong na, “May trabaho na ba siya?”

Dapat ding itanong ang mga sumusunod:

• Nakapag-adjust na ba siya sa buhay sa Pilipinas?

• May malinaw ba siyang financial plan?

• Nauunawaan ba ng pamilya ang pagbabago sa kanilang budget?

• May emotional support ba siyang natatanggap?

• Nagagamit ba niya ang skills na nakuha niya sa abroad?

• May alternatibong pagkakakitaan ba kung sakaling mawala ang trabaho?

• Nakapaghanda ba siya para sa pangmatagalang retirement o negosyo?

Ang tunay na matagumpay na reintegration ay nangyayari kapag unti-unting nakakabuo ang dating OFW ng sustainable na buhay sa sariling bansa.

Bakit Mahirap Magsimula Muli Bilang Returning OFW?

Maaaring isipin ng ilan na mas madali para sa dating OFW na makahanap ng trabaho dahil mayroon na siyang international experience. Totoong advantage ito, ngunit may mga hamon pa ring kailangang harapin.

1. Pagkakaiba ng Sahod

Isa sa pinakamalaking adjustment ang pagkakaiba ng sahod sa abroad at sa Pilipinas.

Kapag direktang ikinumpara ang dating overseas salary sa local salary, maaaring makaramdam ng disappointment ang isang returning OFW. Ngunit kailangang tingnan ang buong sitwasyon—kasama ang gastos sa tirahan, pagkain, transportasyon, insurance, dokumento, at emosyonal na epekto ng pagkakalayo sa pamilya.

Mahalagang gumawa ng bagong budget na nakabatay sa kasalukuyang local income, hindi sa dating kinikita sa ibang bansa.

2. Pagbabago sa Papel sa Pamilya

Habang nasa abroad ang OFW, maaaring nasanay ang pamilya na siya ang pangunahing provider. Pag-uwi niya, maaaring kailanganing baguhin ang hatian sa gastusin at responsibilidad.

Minsan, ang returning OFW ay umaasang makakapagpahinga muna, samantalang ang pamilya ay maaaring umaasang patuloy pa rin ang dating halaga ng perang pumapasok.

Kung hindi ito mapag-uusapan nang maayos, maaaring magkaroon ng misunderstanding, samaan ng loob, o financial pressure.

3. Pag-convert ng Overseas Experience

Hindi lahat ng employer sa Pilipinas ay agad na nauunawaan kung paano maililipat sa local workplace ang karanasan ng isang OFW.

Halimbawa, maaaring “household worker” lamang ang nakalagay sa dating kontrata, ngunit ang aktwal na responsibilidad niya ay kinabibilangan ng meal preparation, elderly care, inventory management, household budgeting, sanitation, scheduling, at emergency response.

Kailangang matutunan ng returning OFW kung paano ipapaliwanag ang kanyang transferable skills sa resume at interview.

4. Pagkawala ng Regular na Income

Kapag walang trabaho agad pag-uwi, mabilis na maaaring mabawasan ang ipon.

May mga gastusing maaaring hindi napaghandaan, tulad ng:

• Pagkukumpuni ng bahay

• Tuition at school expenses

• Medical needs

• Pagbabayad ng utang

• Pagkuha ng bagong dokumento

• Pamasahe sa paghahanap ng trabaho

• Puhunan sa maliit na negosyo

• Araw-araw na pagkain at utilities

Kung walang malinaw na transition budget, maaaring maubos ang perang naipon sa abroad bago pa magkaroon ng panibagong income source.

5. Emotional at Identity Adjustment

Sa loob ng maraming taon, maaaring nakilala ng isang tao ang kanyang sarili bilang “OFW sa Singapore,” “caregiver sa UK,” “factory worker sa Taiwan,” o “seafarer.”

Pag-uwi, maaaring maramdaman niyang nawawala ang bahagi ng kanyang identity, lalo na kung wala pa siyang trabaho.

Hindi kahinaan ang makaramdam ng lungkot, pagkalito, o pressure. Normal itong bahagi ng malaking pagbabago sa buhay. Mahalaga ang bukas na komunikasyon sa pamilya at paghingi ng professional support kapag kinakailangan.

Mga Aral na Makukuha sa Kwento ni Teresa

Bagaman simple ang balita tungkol sa pagkakahire ni Teresa, marami itong mahahalagang aral para sa ibang OFWs.

Unang Aral: Huwag Maliitin ang Local Opportunities

Hindi lahat ng returning OFW ay kailangang umalis muli ng bansa upang magkaroon ng disenteng trabaho.

Maaaring mas mababa ang initial salary sa Pilipinas, ngunit may ibang benepisyong hindi nasusukat sa pera—gaya ng mas maraming oras kasama ang pamilya, mas kaunting gastos sa overseas processing, at pagkakataong bumuo ng pangmatagalang buhay sa sariling komunidad.

Ang local employment ay maaari ring maging pansamantalang hakbang habang naghahanda para sa negosyo, skills upgrading, o mas mataas na posisyon.

Ikalawang Aral: Dalhin ang Disiplina Mula sa Abroad

Ang pinakamahalagang “pasalubong” ng isang OFW ay hindi lamang pera o gamit. Kasama rito ang disiplina, kasanayan, professionalism, at mga natutunang paraan ng pagtatrabaho.

Kapag nailapat ang mga ito sa Pilipinas, maaaring maging mas competitive ang returning OFW kumpara sa ibang aplikante.

Ikatlong Aral: Lumapit sa Tamang Programa

May mga OFW na hindi nakikinabang sa government assistance dahil hindi nila alam kung saan lalapit.

Mahalagang subaybayan ang official announcements ng DMW, OWWA, NRCO, PESO, TESDA, DTI, at sariling local government unit.

Sa ibang NRN fairs, pinagsasama sa isang venue ang employers, recruitment agencies, government offices, livelihood providers, medical services, training support, at iba pang assistance. Halimbawa, sa isang NRN fair sa Cagayan de Oro noong Mayo 2026, mahigit 1,000 local at overseas vacancies ang iniulat na inialok, kasama ang livelihood at one-stop government services.

Hindi nangangahulugang pare-pareho ang serbisyo sa bawat lugar. Nagbabago ang participating agencies, openings, qualifications, at assistance depende sa event. Kaya mahalagang basahin ang pinakabagong opisyal na announcement.

Ikaapat na Aral: Hindi Nakakabawas sa Dignidad ang Panibagong Simula

May ilang dating OFW na nahihiyang tumanggap ng trabahong mas mababa ang posisyon o sahod kaysa sa dati nilang trabaho sa abroad.

Ngunit ang marangal na trabaho ay hindi dapat ikahiya.

Ang pagiging kitchen helper ni Teresa ay maaaring maging panibagong pundasyon. Maaari siyang magkaroon ng local experience, makabuo ng professional network, matuto ng bagong sistema, at kalaunan ay umangat bilang cook, kitchen supervisor, food service worker, o magkaroon ng sariling maliit na food business.

Hindi kailangang maging perpekto agad ang unang trabaho pagkatapos umuwi. Ang mahalaga ay mayroon itong malinaw na direksyon at legal, ligtas, at disenteng kondisyon.

Paano Maghanda Bago Umuwi sa Pilipinas?

Mas nagiging maayos ang reintegration kapag nagsimula ang paghahanda habang nasa abroad pa.

Gumawa ng Transition Fund

Bukod sa regular savings, maglaan ng perang gagamitin sa unang tatlo hanggang anim na buwan pagkatapos umuwi.

Dapat itong hiwalay sa:

• Emergency fund

• Retirement fund

• Pambayad sa utang

• Puhunan sa negosyo

• Tuition o family expenses

Ang transition fund ang sasagot sa pagkain, utilities, transportasyon, dokumento, at job-hunting expenses habang wala pang regular na trabaho.

I-update ang Resume

Huwag hintaying makauwi bago ayusin ang resume.

Isama ang:

• Kumpletong job title

• Pangalan at lokasyon ng employer

• Employment dates

• Pangunahing responsibilities

• Machines, tools, o systems na ginamit

• Relevant training at certificates

• Achievements na may malinaw na resulta

• Transferable skills

Iwasan ang sobrang generic na description tulad ng “responsible for many tasks.” Mas mabuting ipakita kung ano talaga ang ginawa.

Halimbawa:

Sa halip na:

“Worked as kitchen staff.”

Maaaring isulat:

“Assisted with food preparation, sanitation, stock organization, dishwashing, and maintenance of a clean and safe kitchen environment.”

Ihanda ang Employment Documents

Magtabi ng malinaw na kopya ng:

• Certificate of employment

• Training certificates

• TESDA certificates

• Performance evaluation

• Recommendation letters

• Payslips kung kinakailangan

• Passport at valid IDs

• Diploma at school records

• NBI clearance at iba pang employment requirements

Mahirap habulin ang dokumento kapag nakauwi na, lalo na kung hindi na madaling makontak ang dating employer.

Gumawa ng Skills Inventory

Isulat ang lahat ng natutunan sa abroad, hindi lamang ang opisyal na job title.

Tanungin ang sarili:

• Anong machines ang kaya kong gamitin?

• Anong safety procedures ang alam ko?

• Marunong ba akong mag-train ng bagong staff?

• Nakapag-manage ba ako ng inventory o budget?

• Nakapagtrabaho ba ako sa multicultural team?

• May customer service experience ba ako?

• Marunong ba akong magluto, mag-alaga, mag-operate ng equipment, o mag-maintain ng records?

• Anong problema sa trabaho ang madalas kong nalulutas?

Ang sagot sa mga tanong na ito ay maaaring maging basehan ng susunod na career.

Mga Dapat Dalhin sa Reintegration Job Fair

Para maging handa sa isang job fair, mainam na magdala ng sariling application folder.

Maaaring ihanda ang:

• Maraming kopya ng updated resume

• Valid government-issued ID

• Passport-size o ID pictures

• Photocopy ng diploma

• Training at skills certificates

• Certificate of employment

• Ballpen at maliit na notebook

• Listahan ng target employers

• Simpleng professional attire

• Tubig at kaunting pagkain kung mahaba ang pila

• Digital copies ng dokumento sa phone o cloud storage

Bago pumunta, basahin ang official announcement upang malaman kung may partikular na requirements.

Hindi rin kailangang ibigay agad ang original documents sa kahit sinong hindi verified. Magdala ng photocopies at ipakita lamang ang original kung kinakailangan para sa validation.

Paano Magpakilala sa Employer?

Sa job fair, maikli lamang kadalasan ang unang pagkakataong makausap ang recruiter. Kaya mahalagang may nakahandang maikling introduction.

Halimbawa:

“Magandang araw po. Ako si Teresa, returning OFW mula Singapore. May ilang taon po akong experience sa household at kitchen-related work. Sanay po ako sa food preparation, cleaning, sanitation, at pagtatrabaho sa mabilis na environment. Naghahanap po ako ngayon ng local position kung saan magagamit ko ang aking experience at matututo pa ng bagong skills.”

Malinaw sa introduction na ito ang:

• Background ng aplikante

• Relevant experience

• Pangunahing skills

• Trabahong hinahanap

• Positibong attitude

Iwasang magkuwento agad nang napakahaba. Hayaan ang recruiter na magtanong para maging organisado ang usapan.

Local Employment o Negosyo: Alin ang Mas Mabuti?

Walang iisang sagot na angkop sa lahat ng returning OFWs.

Mas maaaring angkop muna ang employment kapag:

• Kailangan agad ng regular na income

• Limitado ang puhunan

• Wala pang business experience

• Kailangan ng local work exposure

• May malinaw na job opportunity

• Ayaw munang sumugal sa negosyo

Mas maaaring pag-aralan ang negosyo kapag:

• May malinaw na business plan

• May sapat na capital at emergency fund

• Naiintindihan ang target market

• May experience sa produkto o serbisyo

• Handa sa posibilidad ng mabagal na kita

• May sistema sa accounting, inventory, at marketing

Hindi sapat ang simpleng payo na “magnegosyo ka na lang.” Maraming OFW ang nauubusan ng ipon dahil agad naglalabas ng malaking capital nang walang market research at maayos na plano.

May livelihood at enterprise programs na maaaring lapitan. Halimbawa, inilalarawan ng OWWA ang Balik-Pinas, Balik-Hanapbuhay Program bilang livelihood assistance para sa kwalipikadong returning member-OFWs, kasama ang entrepreneurship training at iba pang support services. Ang eksaktong eligibility, halaga, dokumento, at availability ay kailangang kumpirmahin sa OWWA dahil maaaring magbago ang guidelines.

Mayroon ding OFW Enterprise Development and Loan Program na nakatuon sa pagbuo ng viable businesses para sa OFWs at kanilang pamilya, ngunit ang loan ay obligasyong kailangang bayaran at hindi dapat ituring na libreng tulong.

Mahalaga ang Suporta ng Pamilya

Hindi lamang ang OFW ang kailangang maghanda sa kanyang pag-uwi. Dapat ding maging bahagi ng reintegration plan ang buong pamilya.

Bago tuluyang umuwi, magandang pag-usapan ang:

• Magkano ang magiging monthly household budget?

• Sino ang responsable sa bawat gastusin?

• May mga utang bang kailangang unahin?

• May perang nakalaan ba para sa emergency?

• Magtatrabaho ba agad ang returning OFW?

• Magnenegosyo ba o mag-aaral ng bagong skill?

• Hanggang kailan maaaring gamitin ang ipon?

• Ano ang mga gastusing kailangang bawasan?

Napakahalaga ng honesty sa usaping pera.

Hindi makatarungang asahan na ang isang OFW ay may walang katapusang ipon dahil lamang galing siya sa abroad. Maaari siyang kumita nang mas mataas noon, ngunit maaaring malaki rin ang kanyang naging gastos at remittances.

Ang pag-uwi ay dapat tingnan bilang family transition, hindi problema ng OFW lamang.

Mag-ingat sa Pekeng Job Fair at Mapanlinlang na Alok

Dahil maraming returning OFWs ang nangangailangan agad ng trabaho, maaari silang maging target ng scammers.

Mag-ingat kapag:

• Humihingi agad ng malaking processing fee

• Walang malinaw na pangalan at address ang employer

• Personal account ang pinagbabayaran

• Nangangakong siguradong matatanggap kahit walang interview

• Hinihingi ang passport nang walang maayos na acknowledgment

• Pinipilit magbayad sa loob ng ilang oras

• Walang written job description o employment terms

• Gumagamit ng pekeng government logo

• Hindi makita ang announcement sa official government pages

Para sa local employment, maaaring mag-verify sa PESO o Department of Labor and Employment. Para sa overseas opportunities, kailangang suriin kung lisensyado ang recruitment agency at kung aprubado ang job order sa Department of Migrant Workers.

Ang pagkakaroon ng government logo sa poster ay hindi awtomatikong patunay na lehitimo ang isang alok. Mas ligtas na hanapin mismo ang announcement sa verified page o official website ng kinauukulang ahensya.

Mga Praktikal na Hakbang para sa Returning OFWs

Narito ang simpleng action plan na maaaring sundin:

Unang Hakbang: Tukuyin ang Kasalukuyang Pangangailangan

Kailangan ba agad ng trabaho? May sapat pa bang savings? May health concern ba? May kailangang bayarang utang? Kailangan ba muna ng pahinga o counseling?

Mahirap gumawa ng tamang plano kung hindi malinaw ang tunay na sitwasyon.

Ikalawang Hakbang: Magparehistro sa Tamang Ahensya

Makipag-ugnayan sa DMW, OWWA, NRCO, PESO, o local government unit upang malaman ang available programs sa inyong lugar.

Ikatlong Hakbang: Ayusin ang Resume at Dokumento

Gumawa ng resume na nakatuon sa trabahong nais pasukan. Huwag gumamit ng iisang generic resume para sa lahat ng posisyon kung magkaiba ang qualifications.

Ikaapat na Hakbang: Dumalo sa Job Fairs at Training

Samantalahin ang libreng employment facilitation, skills assessment, entrepreneurship seminars, at financial literacy sessions.

Ikalimang Hakbang: Gumawa ng Plan A, Plan B, at Plan C

Halimbawa:

• Plan A: Makahanap ng local employment

• Plan B: Mag-training para sa mas mataas na posisyon

• Plan C: Magsimula ng maliit na sideline habang naghahanap ng permanenteng trabaho

Hindi kailangang ilagay ang buong ipon sa iisang plano.

Ikaanim na Hakbang: Regular na Suriin ang Progress

Pagkatapos ng isa o dalawang buwan, tingnan kung gumagana ang plano.

Kung wala pang trabaho, maaaring kailangang:

• Baguhin ang resume

• Palawakin ang target positions

• Magdagdag ng training

• Pagbutihin ang interview skills

• Humingi ng referral

• Pumunta sa ibang job fair

• Tanggapin muna ang entry-level role na may growth potential

Ang pagbabago ng strategy ay hindi kabiguan. Bahagi ito ng matalinong career planning.

Madalas Itanong Tungkol sa OFW Reintegration

Para lamang ba sa distressed o repatriated OFWs ang reintegration programs?

Hindi lahat ng programa ay para lamang sa distressed workers. May mga serbisyo para sa returning, repatriated, displaced, retired, o dating OFWs, ngunit magkakaiba ang eligibility ng bawat programa.

Libre ba ang pagdalo sa government job fairs?

Maraming government-organized job fair ang walang entrance fee, ngunit kailangang tingnan ang official announcement para sa registration process at requirements.

Sigurado bang matatanggap kapag dumalo?

Hindi. Ang job fair ay nagbibigay ng access sa employers at interviews, ngunit ang hiring decision ay nakadepende pa rin sa qualifications at assessment ng kumpanya.

Maaari bang mag-apply kahit matagal nang umuwi?

Posible, depende sa programang nais gamitin. May ilang assistance na may takdang period mula sa petsa ng pag-uwi o repatriation. Pinakamainam na direktang magtanong sa DMW o OWWA.

Maaari bang pagsabayin ang trabaho at maliit na negosyo?

Oo, kung kaya ng oras, puhunan, at responsibilidad. Sa katunayan, maaaring mas ligtas ang unti-unting pagsisimula ng negosyo habang may regular na income kaysa agad maglabas ng buong ipon.

Ano ang pinakamahalagang ihanda bago umuwi?

Bukod sa pera, ihanda ang dokumento, resume, family budget, employment plan, skills inventory, at emergency fund. Mahalaga ring ihanda ang sarili sa emotional at lifestyle adjustment.

Ang Pag-uwi ay Hindi Pag-atras

May mga OFW na natatakot umuwi dahil iniisip nilang baka husgahan sila kapag wala silang malaking bahay, negosyo, sasakyan, o milyong ipon.

Ngunit hindi dapat sukatin ang tagumpay ng OFW sa dami ng kanyang naipundar lamang.

Ang ilang taong pagtatrabaho sa ibang bansa ay maaaring nagbigay sa pamilya ng pagkain, edukasyon, gamot, tahanan, at pagkakataong hindi sana nila naranasan. Kahit hindi ito palaging nakikita bilang ari-arian, tunay pa rin ang halaga ng sakripisyong iyon.

Ang pag-uwi ay hindi pag-atras kung ito ay desisyong ginawa para sa kaligtasan, kalusugan, pamilya, o panibagong direksyon.

Tulad ni Teresa, maaaring magsimula muli sa isang trabahong simple ngunit marangal. Ang mahalaga ay patuloy na kumikilos, natututo, at naghahanap ng oportunidad.

Konklusyon

Ang pagkakahire kay Teresa Turla bilang kitchen helper sa National Reintegration Network and Job Fair ay isang magandang halimbawa ng pag-asang maaaring matagpuan ng returning OFWs sa kanilang pagbabalik sa Pilipinas.

Matapos ang ilang taong pagtatrabaho sa Singapore, hindi nagtapos ang kanyang kwento sa pag-uwi. Sa halip, nagbukas ito ng bagong yugto—isang yugto kung saan maaari siyang magtrabaho nang mas malapit sa kanyang pamilya at gamitin ang mga kasanayang natutunan niya sa ibang bansa.

Ipinapakita rin ng kanyang karanasan kung gaano kahalaga ang mga job fair, employment services, livelihood support, skills training, financial education, at psychosocial assistance para sa mga Pilipinong muling nagsisimula.

Gayunpaman, kailangang tandaan na ang matagumpay na reintegration ay hindi nakasalalay sa gobyerno lamang. Kailangan din ang paghahanda ng OFW, pakikiisa ng pamilya, suporta ng employer, at responsableng financial planning.

Para sa mga OFW na nagpaplanong umuwi, huwag hintaying matapos ang kontrata bago maghanda. Ayusin ang inyong dokumento, ipon, resume, skills, at family budget habang nasa abroad pa. Alamin din ang mga programang available sa inyong probinsya o lungsod.

Maaaring hindi maging madali ang unang mga buwan. Maaaring kailanganing magsimula sa mas maliit na sahod, bagong posisyon, o ibang industriya. Ngunit ang maliit na simula ay maaari pa ring humantong sa mas matatag at makabuluhang kinabukasan.

Ang mensahe ng kwento ni Teresa ay malinaw: ang pag-uwi ng isang OFW ay hindi katapusan ng pangarap. Maaari itong maging simula ng panibagong trabaho, panibagong pag-asa, at panibagong buhay sa sariling bayan.

Paalala: Ang qualifications, schedule, halaga ng assistance, at availability ng mga reintegration program ay maaaring magbago. Direktang kumpirmahin ang impormasyon sa official channels ng Department of Migrant Workers, OWWA, NRCO, PESO, o inyong local government unit bago magsumite ng aplikasyon o dokumento.