Maraming Overseas Filipino Workers (OFWs) ang nangangarap na makapag-ipon ng sapat na pera upang balang araw ay makauwi sa Pilipinas at makasama na ang kanilang pamilya. Para sa marami, ang malaking ipon ang simbolo ng tagumpay sa pag-aabroad. Ngunit sa realidad, hindi garantiya ang malaking savings na magiging komportable ang buhay pagkatapos ng pagiging OFW.

Isang dating OFW na halos sampung taon nagtrabaho sa Saudi Arabia ang nagbahagi ng kanyang karanasan. Ayon sa kanya, nakapag-ipon siya ng malaking halaga bago tuluyang umuwi sa Pilipinas. Sa kanyang pananaw noon, sapat na ang perang naipon upang mabuhay nang hindi na kailangang bumalik sa ibang bansa.

Ngunit pagdating sa Pilipinas, doon niya napagtanto na hindi pala sapat ang malaking ipon kung wala kang malinaw na plano kung paano ito palalaguin.

Ang kanyang kwento ay isang mahalagang paalala para sa lahat ng OFWs na kasalukuyang nagtatrabaho sa abroad.

Ang Pag-uwi Nang Walang Plano ay Isang Malaking Panganib

Isa sa mga pinakamalaking pagkakamali ng maraming OFW ay ang pag-uwi nang permanente dahil lamang sa pakiramdam nilang sapat na ang kanilang naipon.

Habang nasa ibang bansa, sanay tayong may regular na sahod kada buwan. Kahit pagod sa trabaho, alam nating may papasok na kita na sasapat sa ating pangangailangan at sa padala sa pamilya.

Ngunit ibang-iba ang sitwasyon kapag nakauwi na sa Pilipinas.

Kapag wala nang employer na nagbibigay ng suweldo at wala ring negosyo o investment na kumikita, ang tanging pinagkukunan ng gastusin ay ang naipong pera. Habang lumilipas ang panahon, unti-unti itong nababawasan hanggang sa tuluyang maubos.

Ito mismo ang naranasan ng dating OFW mula sa Saudi Arabia.

Habang naghahanap pa lamang siya ng direksiyon kung ano ang nais niyang gawin, patuloy ang kanyang pang-araw-araw na gastusin. May pagkain, bayarin sa bahay, gamot, pamasahe, at iba pang gastusin, ngunit wala nang pumapasok na bagong kita.

Mahirap ang Paglipat Mula Empleyado Patungong Negosyante

Hindi lahat ng OFW ay handang maging negosyante agad pag-uwi.

Sa loob ng maraming taon, nakasanayan na nilang sumunod sa oras ng trabaho, tumanggap ng regular na sahod, at umasa sa employer para sa seguridad sa trabaho.

Samantalang sa negosyo, ikaw mismo ang gagawa ng mga desisyon.

Ikaw ang mamamahala sa puhunan, maghahanap ng customer, magso-solve ng problema, at haharap sa posibilidad ng pagkalugi.

Hindi sapat ang pera lamang. Kailangan din ng tamang kaalaman, sapat na paghahanda, at mahabang pasensya.

Ang Negosyong Natuklasan Nang Medyo Huli na

Sa paglipas ng panahon, napagtanto ng dating OFW kung anong negosyo ang tunay na akma sa kanyang karanasan.

Napili niya ang apartment o rental business.

Hindi ito basta naisip lamang. Habang nagtatrabaho siya sa Saudi Arabia bilang live-out worker kasama ang kanyang asawa, umuupa sila ng apartment na may apat na kuwarto.

Isa lamang ang ginagamit nilang silid at ang natitirang mga kuwarto ay kanilang ipinaparenta sa mga kapwa Pilipino.

Doon niya nakita ang ilang mahahalagang benepisyo ng rental business:

• May buwanang pumapasok na renta.

• Hindi kailangang araw-araw bantayan ang negosyo.

• Mataas ang demand kung nasa tamang lokasyon.

• Maaari itong maging pangmatagalang pinagkukunan ng passive income.

Ngunit nang maging malinaw sa kanya ang negosyong nais niyang pasukin, halos naubos na ang kanyang ipon.

Bagama't nakapagsimula na siyang magpatayo ng paupahan, mabagal ang progreso dahil kulang na ang natitirang puhunan.

Ang Tunay na Aral: Magplano Habang Nasa Abroad Pa

Isa sa pinakamahalagang leksyon mula sa kanyang kwento ay ang kahalagahan ng maagang pagpaplano.

Habang nasa abroad ka pa lamang, may regular kang kita. Ito ang pinakamagandang panahon upang pag-aralan ang negosyo o investment na nais mong pasukin.

Mas mainam kung may malinaw ka nang plano bago ka pa bumili ng plane ticket pauwi sa Pilipinas.

Tanungin ang sarili:

• Ano ang magiging pangunahing pinagkukunan ko ng kita pag-uwi?

• Ilang buwan o taon ang kaya kong mabuhay gamit ang aking ipon?

• May emergency fund ba ako?

• May sapat ba akong kaalaman tungkol sa negosyong papasukin ko?

• May demand ba ito sa lugar na aking uuwian?

• Kaya ko ba itong pamahalaan nang personal?

Kapag malinaw ang mga sagot sa mga tanong na ito, mas mababa ang posibilidad na maubos ang iyong pinaghirapang ipon.

Huwag Gawing Retirement Fund ang Iyong Savings

Isa pang pagkakamali ng maraming OFW ay ang pag-aakalang sapat na ang kanilang savings upang mabuhay habambuhay.

Ang totoo, ang ipon ay hindi panghabambuhay na pinagkukunan ng gastusin.

Habang tumataas ang presyo ng pagkain, gamot, kuryente, tubig, at iba pang pangunahing pangangailangan, mas mabilis ding nababawasan ang halaga ng perang nakatabi lamang sa bangko.

Kung walang bagong pumapasok na kita, darating ang araw na mauubos din ito.

Mas mabuting isipin ang savings bilang puhunan upang makabuo ng mga asset na patuloy na kikita.

Mga Negosyong Maaaring Pag-aralan Habang Nasa Abroad

Hindi kailangang magmadali sa pagpili ng negosyo. Mas mahalagang pag-aralan muna ang bawat opsyon.

1. Apartment o Paupahan

Isa ito sa pinakakaraniwang investment ng maraming OFW. Kung nasa maayos na lokasyon, maaari itong magbigay ng regular na buwanang kita.

2. Sari-Sari Store

Bagama't maliit ang kita sa simula, maaari itong lumago kung mahusay ang inventory management at serbisyo sa mga customer.

3. Online Business

Marami nang OFW ang nagsisimula ng online selling, digital services, at e-commerce habang nasa abroad pa lamang. Maaari itong palaguin kahit nasa ibang bansa.

4. Food Business

Kung mahilig kang magluto o may karanasan sa food industry, maaaring subukan ang karinderya, bakery, food cart, catering, o maliit na restaurant depende sa pangangailangan ng inyong komunidad.

5. Agricultural Ventures

Kung may lupa ang pamilya, maaari ring pag-aralan ang poultry, livestock, fish farming, greenhouse farming, o high-value crops.

6. Franchise Business

May mga franchise na may kumpleto nang sistema ng operasyon. Gayunpaman, mahalaga pa ring pag-aralan ang lokasyon at demand bago mag-invest.

Hindi Lahat ng Negosyo ay Para sa Lahat

Mahalagang tandaan na walang negosyong garantisadong kikita.

May mga negosyo na naging matagumpay sa iba ngunit maaaring hindi maging angkop sa iyong sitwasyon.

Sa pagpili ng negosyo, isaalang-alang ang:

• iyong karanasan;

• interes at kakayahan;

• lokasyon;

• laki ng puhunan;

• kompetisyon;

• pangangailangan ng merkado.

Ang negosyo ay hindi dapat dahil uso lamang. Mas maganda kung ito ay naaayon sa iyong kakayahan at sa pangangailangan ng komunidad.

Kung Wala Kang Mapagkakatiwalaan, Huwag Magmadali

Marami nang OFW ang nawalan ng milyon-milyong piso dahil ipinagkatiwala nila ang kanilang puhunan sa maling tao.

May mga kaso kung saan kaibigan, kamag-anak, o maging sariling kapamilya ang hindi naging tapat sa paghawak ng negosyo.

Kung wala kang lubos na mapagkakatiwalaan:

• huwag magpadala agad ng malaking puhunan;

• huwag basta pumirma sa mga kasunduang hindi mo nauunawaan;

• iwasang mag-invest sa negosyong hindi mo kayang subaybayan;

• maghintay kung kinakailangan hanggang makauwi ka upang ikaw mismo ang mamahala.

Mas mabuting mabagal ang paglago kaysa tuluyang mawala ang lahat ng iyong pinaghirapan.

Financial Literacy ang Isa sa Pinakamahalagang Investment

Hindi sapat ang mataas na sahod kung kulang naman ang kaalaman sa tamang paghawak ng pera.

Maraming OFW ang kumikita ng malaking halaga ngunit walang naiiwan pagkatapos ng maraming taon.

Sa kabilang banda, may mga OFW na hindi man kalakihan ang sahod ay nakapagpatayo ng bahay, nakapagpaaral ng mga anak, at nakapagpatayo ng negosyo dahil mahusay silang magplano.

Ugaliing pag-aralan ang mga paksa tulad ng:

• budgeting;

• emergency fund;

• debt management;

• investing;

• business planning;

• risk management;

• asset building;

• retirement planning.

Sa panahon ngayon, napakarami nang libreng online courses, webinars, at educational videos tungkol sa financial literacy. Samantalahin ang mga ito habang nasa abroad ka pa.

Huwag Kalimutang Maghanda Para sa Retirement

Darating ang panahon na hindi na kakayanin ng katawan ang mabibigat na trabaho sa ibang bansa.

Habang bata pa at may regular na kita, simulan nang mag-ipon para sa retirement.

Bukod sa negosyo, mahalagang magkaroon ng emergency fund, health insurance, at iba pang long-term financial plans upang hindi umasa lamang sa mga anak o kamag-anak pagdating ng panahon.

Konklusyon

Ang kwento ng dating OFW sa Saudi Arabia ay nagpapatunay na hindi lamang laki ng ipon ang sukatan ng tagumpay sa pag-aabroad.

Mas mahalaga ang pagkakaroon ng malinaw na plano kung paano mapapalago ang perang pinaghirapan sa loob ng maraming taon.

Kung ikaw ay kasalukuyang OFW, simulan mo nang pag-isipan ang iyong magiging buhay pagkatapos ng kontrata. Pag-aralan ang mga negosyong akma sa iyong kakayahan, mag-invest sa iyong kaalaman, at huwag magmadaling umuwi kung wala ka pang matatag na plano.

Tandaan, ang perang kinita sa abroad ay bunga ng sakripisyo, pagod, at mahabang panahon ng pagkakalayo sa pamilya. Sulitin ang bawat pisong iyong naipon sa pamamagitan ng matalinong pagpaplano at tamang pagpapasya upang ang iyong pagbabalik sa Pilipinas ay maging simula ng isang mas matatag at mas maunlad na kinabukasan.